Niezapłacona faktura – jak ściągać długi?
Pytanie

Kontrahent nie opłacił faktury w terminie. Co zrobić i co mi przysługuje?

Niezapłacona faktura – któż z nas nie zmagał się z tym problemem? Zatory płatnicze są problemem wielu przedsiębiorców i często są przyczyną ogłaszania upadłości albo zamykania działalności gospodarczej. Przepisy prawa dają jednak kilka przydatnych narzędzi, które możesz wykorzystać do tego, by zdyscyplinować swojego kontrahenta oraz odzyskać koszty dochodzenia przeterminowanych należności.

Wezwanie do zapłaty

Twoim pierwszym krokiem powinno być skierowanie do kontrahenta wezwania do zapłaty. Dobre wezwanie powinno zawierać przede wszystkim wskazanie:

  • łącznej kwoty zaległości;
  • wskazanie podstawy do zapłaty (np. numery niezapłaconych faktur);
  • terminu do zapłaty;
  • numeru rachunku bankowego.

Co ważne, oprócz kwoty głównej możesz dochodzić tzw. należności ubocznych. Są to dodatkowe, przysługujące Ci kwoty, których głównym zadaniem jest zrekompensowanie Ci tego, że musiałeś czekać na swoje pieniądze (albo wręcz prowadzić ich windykację). To, jakie to będą należności, zależy od tego, czy mówimy o transakcji handlowej czy też o innym roszczeniu.

Więcej informacji o tym, jak napisać dobre wezwanie do zapłaty znajdziesz w tekście „Wezwanie do zapłaty – jak je napisać?”.

Faktura niezapłacona w transakcji handlowej

Transakcja handlowa to odpłatna umowa, która:

  • dotyczy dostawy towarów lub usług;
  • została zawarta pomiędzy podmiotami wymienionymi w art. 2 ustawy (tj. przedsiębiorcami, podmiotami publicznymi, osoba wykonującymi wolne zawody[1]);
  • została zawarta w związku z wykonywaną przez te osoby działalnością[2].

Jeśli transakcja wpisuje się we wszystkie te wymagania, to jest to „transakcja handlowa” – a w takim wypadku przysługują Ci dwie należności uboczne, to jest:

·        Odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych

Wysokość odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych w skali roku oblicza się według wzoru „Stopa referencyjna NBP + 10 punktów procentowych (dalej – pp)” (dla podmiotów publicznych będących podmiotami leczniczymi jest o 8 pp)[3].

Na dzień 1 czerwca 2022 roku jest to więc 15,25% (lub 13,25%) w skali roku. Więcej niż wynosi inflacja!

A więcej o odsetkach za opóźnienie przeczytasz w tekście Odsetki ustawowe i w transakcjach handlowych.

·        Rekompensata za koszty windykacji

Ponadto bez wezwania przysługuje Ci rekompensata za koszty odzyskiwania należności[4].

Jej wysokość stanowi równowartość kwoty:

1) 40 euro – gdy dług jest niższy niż 5000 złotych;

2) 70 euro – gdy dług jest wyższy niż 5000 złotych, ale niższy niż 50 000 złotych;

3) 100 euro – gdy dług jest równy lub wyższy od 50 000 złotych.

Równowartość kwoty rekompensaty jest ustalana przy zastosowaniu średniego kursu euro ogłoszonego przez NBP ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym zapadła data płatności.

Co ważne, rekompensata jest należna od każdej zaległej faktury oddzielnie i niezależnie od wysokości tej zaległości.

Niezapłacona faktura w innych przypadkach

Jeśli dochodzona przez Ciebie kwota nie pochodzi z transakcji handlowej (np. dlatego, że dłużnikiem jest konsument), to ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych nie znajdzie zastosowania. W jej miejsce stosować będziemy zasady ogólne, czyli przepisy kodeksu cywilnego (dalej – k.c.).

W takim wypadku również pierwszym krokiem powinno być wysłanie wezwania do zapłaty, jednak przysługiwać Ci będą tylko odsetki ustawowe za opóźnienie[5].

Odsetki ustawowe za opóźnienie

Odsetki ustawowe zasadniczo działają tak samo jak te dotyczące transakcji handlowych, ale różnią się od nich wysokością. Oblicza się je według wzoru „stopa referencyjna NBP + 5,5 pp”. Co jednak ważne, umowa może określać inną ich wysokość[6].

Jeśli więc sporządziłeś umowę na piśmie, to sprawdź, czy określa ona wysokość odsetek za opóźnienie.

Ważną zasadą jest ta, że odsetki umowne nie mogą przekraczać dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie (tzw. odsetki maksymalne). Jeśli są wyższe, to wierzycielowi przysługują odsetki w wysokości maksymalnej.

A więcej o odsetkach ustawowych i umownych przeczytasz w tekście Odsetki ustawowe i w transakcjach handlowych.

A jeśli to nie przyniesie rezultatu?

Jeśli wezwanie do zapłaty zostanie zignorowane przez drugą stronę albo spotka się z jej jawnym sprzeciwem, to pozostają Ci trzy drogi:

  • odpuszczenie sprawy;
  • prowadzenie z dłużnikiem negocjacji lub rozmów w celu polubownego załatwienia sprawy;
  • skierowanie sprawy na drogę sądową.

A Ty spotkałeś się kiedyś z zatorami płatniczymi? Jak sobie z nimi poradziłeś? Udało Ci się wyegzekwować zaległości? 

Podziel się swoją historią w komentarzu! A jeśli potrzebujesz pomocy w windykacji swoich niezapłaconych faktur, to zajrzyj do mojej OFERTY lub od razu skontaktuj się ze mną przez zakładkę KONTAKT.

[1] Art. 2 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych.

[2] Art. 4 pkt 1 tamże.

[3] Art. 4 ust. 3 pkt a i b tamże.

[4] Art. 10 tamże.

[5] Art. 481 k.c.

[6] Tamże.

Maciej Żółtowski

Radca prawny

Od 8 lat współpracuję z małymi i średnimi przedsiębiorstwami pomagając im świadomie i bezpiecznie rosnąć.

0 komentarzy

Funkcja trackback/Funkcja pingback

  1. Wezwanie do zapłaty - jak je napisać? - Radca prawny Maciej Żółtowski - […] Kontynuujemy temat windykowania zaległych płatności. Dziś opowiem Ci o tym, jakie są podstawowe rodzaje windykacji oraz nauczę jak napisać…
  2. Odsetki ustawowe i w transakcjach handlowych - Radca prawny Maciej Żółtowski - […] Odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych wynikają z treści ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. O tym,…

Wyślij komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Inne kategorie artykułów:

PRAWO | kategoria 2 | kategoria 3